تحقيق در مورد راههای رسیدن به آرامش روانی ازنگاه قرآن

تحقيق در مورد راههای رسیدن به آرامش روانی ازنگاه قرآن

تحقيق در مورد راههای رسیدن به آرامش روانی ازنگاه قرآن

50 صفحه word |فونت tahoma سايز 12| قابل اجرا در آفيس 2010 و نسخه هاي جديدتر|قابل ويرايش و آماده چاپ

بخشي از تحقيق 

ایــمان

پس از مال و زن، علاقه به رستگاری اخروی در آرزوهای انسانی مقامی معتبر دارد. وقتی معده از غذا انباشته شد و غریزه جنسی سیری گرفت، انسان فرصت كافی به دست می‌آورد كه به سوی خدا توجه كند. با وجود تعدد زوجات، مسلمین وقت كافی برای اندیشیدن به پرورگار خویش داشتند و مبادی اخلاقی و شریعت و حكومتشان را بر اساس دین استوار می‌كردند.

اسلام از همه دینها روشنتر و ساده‌تر است. اساس اسلام شهادت لااله‌الاالله و محمد رسول الله است، و در مرحله دوم ایمان به قرآن و مندرجات آن. بنابراین، مسلمان اصیل آیین به بهشت و جهنم، فرشتگان و شیاطین، معاد و قضا و قدر، و روز حساب نیز معتقد است. بعد از اصول دین، فروع دین می‌آید كه عبارتند از: نماز، روزه، خمس، زكات، حج، جهاد، امر به معروف و نهی از منكر. فرد مسلمان به رسالت پیامبرانی كه پیش از محمد [ص] بوده‌اند و وحی بدیشان آمده اعتقاد دارد. هر امتی را پیغمبری بوده (یونس، 47). بعضی مسلمانان عقیده دارند كه تعداد این پیامبران 000�124 نفر بوده است. ولی ظاهراً به نظر محمد [ص] فقط ابراهیم و موسی و عیسی كلمات خدا را بر زبان رانده‌اند. بنابراین، مسلمان باید به تورات و انجیل معتقد باشد و بداند كه همه مندرجات آن وحی خداست و اختلاف آن با متن قرآن نتیجه تحریف عمدی یا غیر عمدیی است كه در آن كتابها رخ داده است؛ و هم مسلمان باید معتقد باشد كه قرآن ناسخ كتابهای آسمانی سلف است، و محمد[ص] ختم پیامبران و رسولان. مسلمانان عقیده دارند كه محمد [ص] بشر و مخلوق خداست، ولی حرمت وی به عنوان پیامبر همان حرمت مسیح در نزد مسیحیان است. یكی از صلحای قدیم اسلام در این باب گفته است كه اگر به روزگار پیامبر زنده می‌بود، نمی‌گذاشت قدم وی به زمین برسد و هر كجا می‌رفت او را به دوش خویش می‌برد!

 مسلمانان پارسا نه تنها از مندرجات قرآن اطاعت می‌كنند، بلكه حدیث و روش (سنت) پیامبر را نیز، كه در طول قرون به وسیله علما محفوظ مانده، عمل می‌كنند؛ زیرا، به مرور زمان، در مورد عقاید و عبادات و اخلاق و قانون با مسائلی رو به رو شدند كه جواب صریح آن در قرآن نبود. همچنین در قرآن آیه‌های متشابه هست كه معنای آنها از بسیاری از مردم نهان بود و به توضیح احتیاج داشت. بدین جهت، بسیار سودمند بود كه مسلمانان بدانند پیامبر و اصحاب وی در این قبیل موارد چه كرده و گفته‌اند؛ از این رو، بعضی مسلمانان به جمع احادیث پرداختند. البته در قرن اول هـ ق از نوشتن حدیث خودداری می‌شد. در شهرهای مختلف مدارس حدیث پدید آمد، كه در آنجا درسهای عمومی درباره حدیث و سنت پیامبر فرا می‌گرفتند. بسیار عادی بود كه یكی از مسلمانان برای آنكه حدیثی را بی‌واسطه از راوی آن بشنود از اسپانیا به ایران سفر كند. بدین گونه، مجموعه‌ای از سنتهای شفاهی در اطراف قرآن پدید آمد، درست بدان گونه كه مشنا و گمارا در كنار تورات پدید آمدند. همان طور كه یهودای هنسی متون نامكتوب یهود را به سال 189 میلادی فراهم آورد، بخاری نیز به سال 256 هـ ق (870م) احادیث را جمع آوری كرد. وی سالها در اقطار اسلام از مصر تا تركستان سفر كرد؛ 000�600 حدیث فراهم آورد؛ و، پس از نقد و تحقیق، 275�7 حدیث از آن جمله انتخاب كرد و در كتاب صحیح خود آورد و سلسله اسناد آنها را به یكی از اصحاب یا شخص پیامبر رسانید.

 بسیاری از احادیث پیامبر درباره عقاید مسلمانی توضیح می‌دهند. درباره اعمال خارق عادت وی حدیثها هست كه چگونه گروه بسیاری از مردم را با غذایی كه برای یك نفر نیز كافی نبود سیر كرد؛ شیاطین را از تن كسان بیرون راند؛ و به وسیله نمازی باران آورد و با نماز دیگر از ادامه باران جلوگیری كرد؛ پستان گوسفند بی شیری را لمس كرد، و شیر از آن جاری شد؛ و بیماران با لمس كردن لباس یا موی چیده شده او شفا یافتند. بعضی احادیث [نبوی] نیكوكاری و محبت نسبت به دشمن را ترغیب می‌كنند. حدیثی به پیامبر نسبت می‌دهند كه قصه كارگران مزرعه و مهمانان عروسی و عمله تاكستان ادبیات مسیحی را به یاد می‌آورد. از دیده راویان حدیث، محمد [ص] با وجود آنكه نه زن داشت، نمونه كامل فضایلی است كه دین مسیح سفارش می‌كند. بعضی نقادان مسلمان گفته‌اند كه تبلیغات اموی یا عباسی بسیاری از احادیث مجعول را به پیامبر نسبت داده است. ابن ابی العوجاء،‌كه به سال 155 هـ ق (772م) در كوفه اعدام شد، اعتراف كرده بود كه شخصاً 4,000 حدیث جعل كرده است. گروهی از مردم شكاك بیشتر احادیث را نمی‌پذیرفتند و بعضیشان داستانهای نابابی به صورت حدیث صحیح قالب می‌زدند. مع ذلك، تصدیق احادیثی كه در یكی از صحاح آمده نشانه یك مسلمان سنی است، و كسانی كه به صحاح متداول علاقه نشان داده‌اند سنی عنوان یافته‌اند. حدیثی هست كه جبرائیل از پیامبر پرسید: حقیقت اسلام چیست؟ و او جواب داد: اسلام شهادت لا اله الا الله و محمد رسول الله، نماز كردن، زكات دادن، روزه رمضان، و حج خانه خداست برای كسی كه مستطیع باشد. بنابراین نماز و زكات و روزه و حج چهار عمل واجب است كه بر هر مسلمانی مقرر است و با شهادت الوهیت و نبوت اركان پنجگانه اسلام به شمار می‌روند.

 پیش از نماز وضو باید گرفت و چون در روز پنج نماز باید گزارد، نظافت، بحق از لوازم ایمان است. اسلام نیز چون دین یهود به صحت تن و استواری اخلاق توجه بسیار دارد؛ به نظر این هر دو دین، انسان هیچ قضیه معقولی را بی هدایت عالم غیب دریافت نتواند كرد. پیامبر مسلمانان را از اهمال در كار وضو بر حذر می‌داشت و می‌فرمود كه خدا نماز بی وضو را نمی‌پذیرد. تأكید می‌كرد كه پیش از نماز دندانها را تمیز كنند، ولی مسواك را از واجبات وضو قرار نداد. واجبات وضو، شستن صورت و دست و مسح پاست (مائده، 6). جنب باید غسل كند. زنی كه از حیض پاك شده یا بار نهاده باشد باید پیش از نماز غسل كند. در جامعه‌های اسلامی پیش از آفتاب و نیمه‌ روز و پسینگاه و نزدیك غروب مؤذن بر گلدسته بالا می‌رود و به وسیله اذان مسلمانان را به نماز می‌خواند. اذان چنین است:

 الله اكبر الله اكبر. الله اكبر الله اكبر. اشهد ان لا اله الا الله. اشهد ان لا اله الا الله. اشهد ان محمداً رسول الله. اشهد ان محمداً رسول الله.....

 براستی چه نیرومند و شریف است این دعوت كه مردم را پیش از طلوع آفتاب به بیداری دعوت می‌كند؛ چه خوب است انسان به هنگام نیمروز از كار بازایستد، و چه بزرگ و باشكوه است كه خاطر انسان در سكوت شب به جانب خداوند جل جلاله توجه كند. چه خوشاهنگ است صدای مؤذنان در گوش مسلمان و غیرمسلمان كه این جهانهای محبوس در پیكر خاكی را از فراز هزاران مسجد دعوت می‌كند كه به سوی بخشنده زندگی و عقل توجه كنند و به جان با او پیوند گیرند. در این پنج وقت، هر مسلمانی در هر گوشه دنیا باید از كار خود، هر چه هست، دست بردارد، تطهیر كند، رو به جانب كعبه بایستد، و رسوم و تشریفات نماز را به همان صورت كه مسلمانان دیگر در اوقات مختلف روز عمل می‌كنند به انجام برساند.

هر كه وقت دارد و بخواهد، برای نماز به مسجد می‌رود؛ معمولا همیشه مسجد برای نمازگزاران گشوده است و هر مسلمان سنی یا بدعتگذاری برای وضو و نماز یا استراحت به آنجا می‌رود. در زیر سقف مسجد مدرسان به شاگردان خود تعلیم می‌دادند، قاضیان دعاوی را حل و فصل می‌كردند، و فرمان با سیاست خلیفه اعلام می‌شد. مردم در آنجا جمع می‌شدند تا درباره مسائل مورد علاقه خود سخن گویند، اخبار تازه بشنوند، و احیاناً درباره كارهای بازرگانی و مالی گفتگو كنند؛ زیرا مسجد، چون كنیسه یهود، مركز كارهای روزانه و خانه عام جماعت بود. روز جمعه، نیم ساعت پیش از نیمروز، مؤذن به پا می‌ایستد و، از پس صلوات پیامبر و خاندان و اصحاب وی، مسلمانان را به نماز می‌خواند. به روز جمعه بهتر است نمازگزاران پیش از حضور در مسجد غسل كنند، لباس پاكیزه بپوشند، و عطر بزنند. اگر غسل نكرده باشند، باید در مسجد وضو بگیرند. رسم چنین است كه وقتی مردان به مسجد می‌روند، زنان در خانه بمانند تا حضورشان ولو در حجاب، بعضی مردان را از توجه كامل به خدا باز ندارد. نمازگزاران كفش خود را دم در بیرون می‌آورند و پابرهنه یا با جوراب وارد می‌شوند و، چون وقت نماز می‌رسد، پهلوی هم، به یك یا چند صف، رو به محراب كه به سوی قبله است می‌ایستند. امام جماعت به پا می‌خیزد و ضمن خطبه كوتاهی مردم را وعظ می‌كند. آنگاه نماز به پا می‌شود و امام جماعت آیاتی از قرآن می‌خواند؛ نمازگزاران دیگر نیز به دنبال او می‌خوانند، یا فقط به خواندن سوره فاتحه اكتفا می‌كنند، و نماز را با رسوم معین از ركوع و سجود و تشهد و سلام به سر می‌برند. در نماز مسلمانان سرود، تشریفات، آیینهای مقدس، و نیمكت مخصوص نیست. چون به نزد مسلمانان دین و دولت یكی است، مخارج كارهای دینی از اموال عمومی پرداخت می‌شود. امام مانند كشیش مسیحی موظف نیست، یك مرد معمولی است كه معاش خود را از كاری دنیایی به دست می‌آورد؛ برای مدتی از طرف متولی مسجد به امامت مسجد تعیین می‌شود و دستمزد مختصری می‌گیرد. دین اسلام رسوم كاهنی و كشیشی ندارد. بعد از نماز مسلمانان آزادند و می‌توانند دنبال كار خود بروند. همین قدر كافی است كه ساعتی به خدای خود توجه كرده‌اند و جانشان از كارهای اقتصادی و اختلافات اجتماعی اوج گرفته و، بدون آنكه توجه كنند، به وسیله شركت در مراسم نماز جماعت، دلهایشان به یكدیگر الفت یافته است.

 واجب دوم، كه بر مسلمان مقرر است، ادای زكات است. پیامبر اغنیا را به همان دیده مسیح می‌نگریست. به گفته بعضیها، وی در آغاز كار یك مصلح اجتماعی بود و از فاصله عجیبی كه تجمل بازرگانان و اشراف با فقر عامه مردم داشت آزرده خاطر بود. ظاهراً غالب پیروان وی در آغاز كار از فقرا بوده‌اند. نخستین كاری كه در مدینه كرد این بود كه برای كمك به فقیران یك مالیات سالانه به مقدار دو و نیم درصد بر دارایی منقول بست. در دولت اسلام جمع آوری و تقسیم زكات به مستحقان به عهده كارمندان دولت بود. قسمتی از حاصل زكات برای بنای مسجد و مصارف دولت و تجهیز سپاه خرج می‌شد؛ از جنگها هم غنایم فراوان به دست می‌آمد و سهم فقیران افزوده می‌شد. عمربن عبدالعزیز چنین گفت: ‌نماز، ما را به نیمه راه خدا می‌برد، روزه، ما را به در قصر او می‌رساند، و زكات، ما را وارد آن قصر می‌كند. در روایات از مسلمانان سخاوتمند كه مال خویش را به فقیران بخشیده‌اند سخن بسیار رفته است، فی المثل حسن بن علی [ع]، به گفته روایات، در ایام زندگی خود سه بار اموالش را با فقرا تقسیم كرد و دو بار دیگر هر چه داشت به آنها بخشید.

 واجب سوم مسلمانی روزه رمضان است. باید بگوییم كه شراب و مردار و خون و گوشت خوك و سگ مطلقاً بر مسلمانان حرام است، ولی اسلام از این جهت به قدر آیین یهود سختگیر نیست و خوردن محرمات را به هنگام ضرورت اجازه داده است. یك بار از پیامبر درباره پنیری كه با گوشت حرام مخلوط بود پرسیدند، فرمود بسم الله بگویید و بخورید. وی از زاهدمآبی افراطی تنفر داشت؛ رهبانیت را برای مسلمانان حرام كرده بود (اعراف، 32). مسلمانان حق داشتند از مواهب حلال زندگی بدون اسراف بهره‌ور شوند. ولی اسلام، چون دینهای دیگر، مسلمانان را به روزه‌داری می‌خواند كه روزه مایه تقویت اراده و تندرستی آنها بود. پیامبر پس از چند ماه كه در مدینه اقامت داشت، به مسلمانان گفت كه آنها نیز، چون روزه سالانه یهودیان در یوم كیپور، روزه بگیرند؛ شاید می‌خواست یهودیان را به طرف اسلام جلب كرده باشد، و چون سرسختیشان را بدید، رمضان را ماه روزه كرد. در ماه رمضان، كه در بعضی سالها بیست و نه و در سالهای دیگر سی روز است، مسلمانان در اثنای روز از خوردن و آشامیدن و استعمال دخانیات و خلوت با زنان پرهیز می‌كنند؛ مریضان و مسافران و اطفال و پیران فرتوت و زنان باردار از روزه معافند. آغاز كار كه روزه مقرر شد رمضان در آخرین ماه زمستان و روزها تقریباً كوتاه بود، ولی در گردش سی و سه سال، رمضان به تابستان می‌افتد و روزها دراز و تشنگی در گرمای مشرق سخت می‌شود، و روزه رنجی جانكاه است؛ اما مسلمان پارسا روزه را تحمل می‌كند. مسلمانان هنگام شب افطار می‌كنند؛ می‌خورند، می‌آشامند، و از دخانیات و خلوت با زنان تا سپیده‌دم بهره توانند داشت. تمام شب مغازه‌ها و دكانها باز است، و مردم برای خوردن غذا و انجام مقاصد خود بدانجا می‌روند. فقیران در ایام روزه مثل ایام دیگر كار می‌كنند، ولی اغنیا می‌توانند به وسیله خواب روز رنج روزه را آسان كنند. پارسایان پرهیزكار دهه آخر رمضان را همه شب در مساجد می‌گذرانند، زیرا معتقدند كه قرآن در یكی از این شبها بر پیامبر نازل شده و عبادت آن از هزار ماه بهتر است، و چون نمی‌دانند شب قدر كدام است، همه دهه را شب زنده‌داری می‌كنند. وقتی رمضان پایان می‌یابد، روز عید فطر را جشن می‌گیرند؛ غسل می‌كنند، لباس نو می‌پوشند، به همدیگر شادباش می‌گویند، زكات [فطریه] و هدیه می‌دهند، و به زیارت قبور می‌روند.

 واجب چهارم مسلمانی حج است. حج مكانهای مقدس از رسوم متبع مشرق زمین بوده است. یهودیان آرزو داشتند كوه صهیون را ببینند و اعراب بت پرست، روزگاران دراز پیش از پیامبر، به زیارت كعبه می‌رفتند. اسلام این رسم قدیم را تأیید كرد و همین قضیه از جمله عللی بود كه اسلام را به سرعت در عربستان رواج داد. كعبه از آن پس كه از بتان پاك شد، خانه خدا شد و هر مسلمانی (به جز بیماران و فقیران) می‌بایست هر وقت استطاعت دارد، به زیارت آن برود؛ ولی این مطلب را تفسیر كرده‌اند كه برای یك بار در همه عمر است. وقتی اسلام در اطراف جهان منتشر شد،‌ انجام حج فقط از عده كمی ساخته بود. در خود مكه مسلمانانی هستند كه هرگز مراسم حج را انجام نداده‌اند.

 داوتی منظره كاروان حج را با شكوه فوق‌العاده‌ای وصف كرده است. كاروان در گرمای سوزان آفتاب در میان ریگهای تفیده می‌گذرد؛ هفت هزار یا كمتر یا بیشتر از مؤمنان پیاده یا سوار اسب یا خر و استر یا كجاوه‌های مجلل با قافله‌اند، ولی اكثر كاروانیان بر شتر سوارند و با هر قدم شتر تنشان به جلو منحنی می‌شود؛ هر دقیقه، بخواهند یا نخواهند، پنجاه بار به طرف مكه تعظیم می‌برند. هر روز پنجاه و احیاناً هشتاد كیلومتر را طی می‌كنند تا به واحه‌ای برسند و برای استراحت بار بیندازند. در این سفر سخت بسیاری از داوطلبان زیارت مریض می‌شوند و به راه می‌مانند، بعضیها می‌میرند و پیكرشان برای درندگان راه می‌ماند، برخی محتضر می‌شوند و می‌گذارندشان تا مرگشان برسد. حاجیان [اهل سنت] در مدینه قبر پیامبر را زیارت می‌كنند و بر قبر ابوبكر و عمر، كه در مسجد پیامبر است، می‌گذرند و بعضیشان عقیده دارند كه در مجاورت این قبرها، محلی برای عیسی بن مریم محفوظ مانده است.

 وقتی قافله به نزدیك مكه می‌رسد، بیرون شهر خیمه می‌زند، زیرا داخل شهر حرم مقدس است. آنگاه حاجیان غسل می‌كنند، احرام می‌بندند، پوشش سفید ندوخته به تن می‌پیچند، سواره یا پیاده مسافتی بسیار طی می‌كنند تا در محله‌های شهر مسكنی بیابند. زایران باید در همه مدت اقامت در مكه از منازعه و خلوت با زنان و محرمات بپرهیزند. شهر مقدس در ایام حج محل تلاقی مسلمانان از هر قوم و نژاد و طبقه است كه همگی، بی‌امتیاز، مناسك حج را اجرا می‌كنند و وقتی به مسجدالحرام می‌روند، از فرط نشاد روحی، گلدسته‌های بلند بالای دیوارها و طاقها و ستونها را نمی‌بینند. در كنار چاه زمزم كه، به گفته روایات، اسماعیل از آب آن نوشیده است با خضوع توقف می‌كنند و از آب آن، بی توجه به حرارت و تأثیر آن، می‌نوشند؛ بعضیها از این آب به كشور خود می‌برند تا در موقع دیگر و مخصوصاً هنگام مرگ بنوشند. سرانجام، زایران، ‌در سكوتی عمیق و روحانی، به كعبه نزدیك می‌شوند. كعبه بنای كوچكی است كه داخل آن را با چراغهای نقره، كه از سقف آویخته، روشن كرده‌اند و دیوارهای بیرونی آن با پارچه ابریشم گرانبها پوشیده است. حجرالاسود معروف از بیرون به یكی از دیوارها منصوب است. حاجیان به دور كعبه طواف می‌برند و حجرالاسود را می‌بوسند یا لمس می‌كنند یا به احترام آن خم می‌شوند. بعضیها،‌ بی‌اعتنا به رنج بیخوابی و خستگی، شب را در داخل مسجد به صحبت یا نماز یا تفكر درباره هدف سفر به سر می‌آورند.

 روز بعد، حاجیان، به یادگار هاجر كه به جستجوی آب برای فرزند تشنه خود به هر سو شتابان بود، هفت بار میان صفا و مروه، كه دو تپه كوتاه بیرون مكه‌اند، می‌دوند. روز هفتم كسانی كه طالب حج اكبرند به عرفات می‌روند كه تا مكه هفت ساعت راه است و در آنجا به یك خطبه طولانی سه ساعته گوش می‌دهند. آنگاه در نیمه راه بازگشت شبی در مزدلفه توقف می‌كنند و روز هشتم به منی می‌شتابند و چند ریگ به طرف ستونهایی كه در آنجا هست پرتاب می‌كنند [رمی جمره]. به اعتقاد مسلمانان، ابراهیم به همین طریق شیطان را كه می‌خواست او را از قربانی كردن فرزندش باز دارد دور كرد. این همه مراسم حج است و حاجیان اعمالی را كه پیامبر در زندگی خود در ایام حج كرده بود تكرار می‌كنند. مسلمانان در همه اقطار جهان روز قربان را عید می‌گیرند و در این روز، كه دهم ذیحجه است، گوسفند می‌كشند و به قصد تقرب خدا گوشت و صدقه تقسیم می‌كنند. آنگاه حاجیان مو می‌سترند و ناخن می‌گیرند و ناخن و موی چیده را به خاك می‌كنند. بدین سان حج پایان می‌پذیرد، ‌ولی معمولا حاجیان پیش از آنكه به خیمه گاه قافله بازگردند، یك بار دیگر كعبه را زیارت می‌كنند؛ آنگاه از احرام بیرون می‌آیند، لباس عادی می‌پوشند، و با دلی آسوده و سرفراز از زیارتی كه كرده‌اند سفر دراز خود را برای بازگشت به وطن آغاز می‌كنند.

 زیارت خانه كعبه و انجام مناسك حج همان نتایجی را در بر دارد كه پیروان دین یهود و مردم مسیحی از زیارت بیت‌المقدس و روم به دست می‌آورند. این مراسم فرد مسلم را به جامعه بزرگ اسلامی پیوند می‌دهد، از تجربه‌ای درونی و پرشور برخوردار می‌كند، و مبانی دین او را استحكام می‌بخشد. حج با مراسم پرهیز و تقوا، بدوی صحرا و مردم فقیر، تجار ثروتمند شهرها، بربرها، زنگیهای افریقایی، شامیها، ایرانیها، تركها، تاتارها، هندوها، چینیان، مصریان، و دیگر اقوام مسلمان رابه جایی گرد می‌آورد كه یك جور لباس ساده به تن دارند و دعاهای معینی را به زبان واحد یعنی زبان عربی می‌خوانند؛ شاید به همین جهت اختلافات نژادی در اسلام چندان سخت نیست. شاید آنها كه مسلمان نیستند اندیشه كنند كه طواف كعبه با عقل ناسازگار است. مسلمانان نیز كه رسومی نظیر این را در دینهای دیگر می‌بینند لبخند می‌زنند و حیرت می‌كنند كه مسیحیان در یكی از مراسم خود خدا را می‌خورند. مسلمانان این طواف را رمز یك ارتباط روحی و استمداد معنوی می‌شمارند. در همه دینها مراسمی هست كه فهمیدنش برای كسانی كه پیرو آن نیستند دشوار است.

 


خرید آنلاین